Autor Wątek: I Wystawa Ambasady Monarchii Austro-Węgierskiej  (Przeczytany 421 razy)

0 użytkowników i 1 Gość przegląda ten wątek.

Offline Karl Nicolaus Habsburg

  • Obywatel
  • Przyjaciel kraju
  • ****
  • Wiadomości: 228
  • Reputacja +8/-3
    • Status GG
    • Zobacz profil
I Wystawa Ambasady Monarchii Austro-Węgierskiej
« dnia: Czwartek, 22 Sie 2013, 22:18:01 »
Ambasada Monarchii Austro-Węgierskiej w Państwie Kościelnym Rotria ma zaszczyt zaprosić wszystkich Rotryjczyków do obejrzenia wystawy tematycznej pod tytułem

"Rola Ruchów: utrakwistycznego i taboryckiego w reformie Kościoła katolickiego w wieku XX"



Wprowadzenie

Wielu zastanawiać się może, cóż wspólnego mają ruchy husyckie, z reformą Kościoła przeprowadzoną w okresie (realnego) Soboru Watykańskiego II. Wystawa ta stworzona została, by pokazać, iż idee wprowadzone w życie w latach 60. ubiegłego wieku, nie są pomysłami nowymi, a powstały już na samym początku reformacji, w wieku XV.



Powstanie Husytyzmu

Idee, którymi kierowali się Husyci, którzy, nota bene, byli organizmem niezwykle złożonym, zainspirowane zostały działalnością, przede wszystkim kaznodziejską, Jana Husa, od nazwiska którego ruch wziął swoją nazwę. Postulował on:

- wprowadzenie języka czeskiego jako języka sprawowanej liturgii na terenie Królestwa,
- udzielania Komunii wiernym pod dwiema postaciami,
- powrót do zasad pierwszych chrześcijan.



Jan Hus na obrazie XVI-wiecznego malarza


Hus odrzucał także autorytety kościelne oraz kościelne instytucje ekskomuniki i absolucji (rozgrzeszenia). Był zwolennikiem uznania Biblii za jedyne źródło wiary, Chrystusa jako Głowy Kościoła oraz teorii predestynacji - pod tym względem jego nauczanie bliższe było późniejszym ruchom protestanckim w Niemczech i Szwajcarii.

Początkowo, to jest za życia Jana Husa, Husytyzm był ruchem o charakterze wyłącznie religijno-reformatorskim, jednakże po jego śmierci, w wyniku spalenia na stosie przez Sobór w Konstancji (zwołany przez Antypapieża Jana XXIII pod naciskiem Zygmunta Luksemburskiego), Husyci przerodzili się w szerszą koncepcję polityczno-religijną, która rychło została wcielona w życie.

Na ruch husycki składało się wiele grup (w tym Utrakwiści i Taboryci - będący tematem niniejszej wystawy) co prowadziło do licznych rozbieżności w celach i nauczaniu. Jednakże wszystkie odłamy stosowały się do "Czterech artykułów praskich", zebranych przez czeskie duchowieństwo w latach 1417-1420; zawarto w nich następujące żądania:


1. Prawo do swobodnego głoszenia Słowa Bożego,
2. Przywrócenie Komunii pod dwiema postaciami dla świeckich,
3. Odebranie duchowieństwu władzy świeckiej i sekularyzacja dóbr kościelnych,
4. Karanie za grzechy śmiertelne przez władzę świecką.



Wojny husyckie i ich konsekwencje

Okres ten (1419-1436) w historiografii europejskiej rozpatrywany jest często w kontekście militarno-politycznym, co z resztą nie dziwi, ze względu na wiele innowacji, przede wszystkim taktycznych, które zostały zapoczątkowane wówczas na dużą skalę. Jednakże z punktu widzenia tej wystawy istotnym aspektem są raczej następstwa toczonych działań militarnych. Ciężko jednak o nich mówić nie wspominając krótko o samym konflikcie.
Warto wspomnieć zwłaszcza o trzech etapach wojen husyckich, które możemy zakwalifikować jako:

  • Etap I - pięć krucjat cesarsko-papieskich wymierzonych przeciwko husytom i wyprawy husyckie na Śląsk, Słowację oraz Niemcy

     

Chorągwie husyckie

  • Etap II - wyprawa polsko-husycka przeciw Krzyżakom



Husyci nad Bałtykiem (Hugo Schüllinger)

  • Etap III - rozłam w ruchu husyckim. Utrakwiści zawierają w 1434 roku ugodę z katolikami i zwracają się przeciwko dotychczasowym sojusznikom, tj. reszcie wojsk husyckich, którym przewodzili Taboryci - najbardziej radykalna grupa wśród całego ruchu. Dochodzi do bitwy pod Lipanami, zwycięskiej dla połączonych sił katolicko-utrkawistycznych.



Bitwa pod Lipanami (Josef Mathauser)



Bezpośrednimi następstwami wojen były dwa wydarzenia: koronacja Zygmunta Luksemburskiego na króla Czech oraz zawarcie tzw. kompaktatów praskich, czyli ugody pomiędzy Utrakwistami a Soborem Bazylejskim i Zygmuntem Luksemburskim. Umowa zapewniła im:

- autonomię Kościoła husyckiego,
- Komunię pod dwiema postaciami,
- sprawowanie liturgii w języku czeskim,
- wybór arcybiskupa praskiego przez czeski sejm.

Warto też tutaj wspomnieć, że kompaktaty nie uzyskały sankcji Piusa II w roku 1462, co wywołało powstanie Utrakwistów, które zakończyło się ugodą kutnohorską w 1485 roku.

Taboryci nie zgadzali się jednak na pokój, ponieważ odrzucali władzę papieża i hierarchii kościelnej oraz chcieli rozpowszechnić swoją wiarę w całej Europie. Ruch taborycki przetrwał we wschodnich Czechach, gdzie znalazł się pod polityczną opieką Jerzego z Podiebradów (późniejszego króla Czech).



Jerzy z Podiebradów


W 1457 roku pod wpływem nauk Piotra Chelczyckiego w Kunvaldzie koło Ujścia nad Orlicą przekształcił się w chrześcijańską gminę żyjącą według utopijnych idei, a od 1467 roku po synodzie w Lhotce pod Rychnovem w niezależny od utrakwistów i katolików kościół z własną hierarchią duchowną pod nazwą Jednota Braci Czeskich.



Podsumowanie

W czasach współczesnych Husyci, w zbiorowej świadomości, funkcjonują głównie jako "heretycy" oraz "czeski ruch narodowy". Ciężko im jednak odmówić sukcesu (w obliczu którego te "łatki" są fałszywe i wynikają po prostu z niewiedzy), do którego przyczyniły się grupy: zarówno umiarkowana (kierowana przez Utrakwistów), która negocjowała zmiany, jak i radykalna (której przewodzili Taboryci), która z kolei kierowała działaniami zbrojnymi, bez których późniejsze zmiany nie miałby szans wejść w życie.

Nie dosyć, że postulaty Husytów (dokładnie grupy umiarkowanej) zostały częściowo zrealizowane w już w wieku XV, to na dodatek wszystkie cztery artykuły praskie znalazły swoje odzwierciedlenie w nauczaniu Soboru Watykańskiego II. Można więc postawić tezę, iż ruchy Utrakwistów i Taborytów przyczyniły się pośrednio do (realnych) pozytywnych zmian w Kościele katolickim w XX wieku.
(-) Karol Mikołaj Habsburg

Offline Nicolaus Stefano Dreder

  • Kardynał
  • Filar państwa
  • *****
  • Wiadomości: 1083
  • Reputacja +33/-10
    • Status GG
    • Zobacz profil
Odp: I Wystawa Ambasady Monarchii Austro-Węgierskiej
« Odpowiedź #1 dnia: Czwartek, 22 Sie 2013, 22:28:11 »
Bardzo ciekawa wystawa, brawa dla jej autora. ;)
(-) Nicolaus Stefano kardynał Dreder

Prymas Niderlandów
Arcybiskup Trydentu
Hrabia van Aartselaar