Autor Wątek: Wykład VI: Dzieje Bazyliki Laterańskiej  (Przeczytany 357 razy)

0 użytkowników i 1 Gość przegląda ten wątek.

Offline Cesare Francesco de Medici

  • Filar państwa
  • *****
  • Wiadomości: 1611
  • Reputacja +0/-4
    • Zobacz profil
Wykład VI: Dzieje Bazyliki Laterańskiej
« dnia: Wtorek, 01 Kwi 2014, 15:50:09 »
Wykład VI: Dzieje Bazyliki Laterańskiej

Autor: mgr Pio Maria Facibeni
Korekta i uzupełnienie: prof. Cesare Francesco de Medici

Bazylika Laterańska, a właściwie Patriarsza Arcybazylika Najświętszego Zbawiciela, Świętego Jana Chrzciciela i Świętego Jana Ewangelisty na Lateranie, Matka i Głowa wszystkich Kościołów Miasta i Świata jest centrum katolickiego v-świata. To tu odbywają się najważniejsze ceremonie religijne, a w pałacu mieszczący się obok świątyni rezydowali najwięksi Patriarchowie.

Wcześniej miejscem uroczystości kościelnych była Bazylika św. Augustyna, która widziała ceremonie Patriarchów Pierwszego Państwa Kościelnego Rotria, czyli pontyfikaty Victora I, Innocentego I, Piusa I oraz Klemensa II. W późniejszym okresie Bazylika otrzymała imię św. Pawła. Dopiero Jego Świątobliwość Klemens II przeniósł siedzibę biskupów Rotrii na Lateran, a mieszkania Monarchów do Pałacu.

Mieszkańcami Pałacu na Lateranie do okresu wielkiej schizmy gnieźnieńskiej byli Patriarchowie: Klemens II, Aleksander I, Sykstus I, Sykstus II, Hadrian I, Pius II, Celestyn I, Aleksander II, Leon I, Ewaryst I i Innocenty III. Rozłam zakończył się podczas Soboru Florenckiego za pontyfikatu Innocentego III, zaś nowy Patriarcha, Aleksander III przeniósł siedzibę biskupów Rotrii do Pałacu Kwirynalskiego, mimo to Bazylika Laterańska do dziś pozostaje główną Świątynią Rotrii i nekropolią Patriarchów.

Budowa Bazyliki trwała od IV wieku aż po XIX wiek. Wiele elementów zewnętrznych i wewnętrznych pochodzi z XVIII wieku. Fasada frontalna, ukończona w 1733 roku została zaprojektowana przez Allesandra Galilei, głównego architekta świątyni.  Pod centralnym gzymsem znajduje się wezwanie Kościoła, a niżej tytuł: Omnium Ecclesiarum Urbis et Orbis et Caput. Tekst ten oznacza, że Bazylika jest siedzibą Patriarchów. Nad końcami fasady góruje piętnaście marmurowych figur, przedstawiających świętych Doktorów Kościoła, a także samego Jezusa Chrystusa. Wykonał je w 1730 roku na zlecenie Galilei prawnuk twórcy Placu Navona – Giacobbo Bernini. Wszystko stoi na wielkich kolumnach w stylu jońskim, których fundatorem był ówczesny Prymas Francji, kardynał Jean-Francois Volopeux.

Wejście do Bazyliki prowadzi z szerokiego przedsionka. Środkowe drzwi to wrota Kurii znajdującej się w III wieku na Forum Romanum, po prawej stronie znajduje się Święta Brama, zaś po lewej stronie znajdziemy posąg św. Tomasza z Akwinu, który został przeniesiony z płonącej Archikatedry św. Marcina.
We wnętrzu znajdują się piękne kolumny, na pierwszej z nich dostrzegamy zachowany fresk Giotta, ukazujący pierwszego Patriarchę Rotrii Linusa ogłaszającego Rok Święty.  Na następnych widzimy portrety Ojców i biskupów poszczególnych diecezji, zaś na niszach posągi dwunastu Apostołów, wykonanych z marmuru przez uczniów Berniniego w 1654 roku. Posadzka wzorowana na francuskiej szkole została wykonana w latach 1431-1434, wśród płytek znajdują się nekropolie Biskupów Powszechnych, a także ordynariuszy innych diecezji.  Sufit został wykonany przez Domenico Fontane w 1531 roku, zaś sto lat później Giacomo Della Porta domalował wśród nich trzy herby patriarsze.

Nad ołtarzem góruje przepiękne późnogotyckie cyborium przedstawiające sceny z życia Zbawiciela i Matki Przenajświętszej wykonane w latach 1367-1390. Nawę główną zamyka absyda, która jest wręcz oblana złotem. W górnej części znajduje się mozaika stworzona przez Jacopo Torriti i Francesca da Camerini w XIII wieku. Przedstawia ona Krzyż, nad nią w niebiosach Głowę Jezusa Chrystusa, zaś po lewej stronie widzimy Matka Najświętsza. Po obu stronach znajdują się fundatorzy dzieła.

Po obu stronach ulokowane są liczne transepty, wśród nich późnorenesansowy ołtarz Najświętszego Sakramentu. Ściany zostały przyozdobione freskami przedstawiającymi historię bazyliki. Stworzone na przełomie XVI i XVII wieku. Naprzeciw ołtarza Najświętszego Sakramentu znajduje się sarkofag z ciałem Patriarchy Sykstusa I, wielkiego Biskupa Rotrii. Właściwie nazywał się on Karl Gregor Richard Habsburg-Lotaringen jako członek rodziny cesarskiej był wpierw biskupem Kościoła Rotryjsko-Chrześcijańskiego, zaś po powstaniu Państwa Kościelnego został kardynałem, ale wtedy rozpoczęła się „afera konkordatowa” z Monarchią Austro -Węgierską. Za jego pontyfikatu odbyły się również dwa sobory. Ponownie wybrany na posługę następcy św. Pawła zasłabł w drodze do Bazyliki na koronację. Wkrótce potem zmarł i został pochowany w laterańskiej świątyni.

Transept z sarkofagiem Patriarchy Sykstusa I jest połączony z baptysterium św. Jana, w którym znajduje się zabytkowa, bo IV-wieczna chrzcielnica. W okresie późniejszym wiele razy ją przebudowywano, zaś teraz posiada cztery ołtarze boczne wśród nich najstarsza – kaplica św. Jana Ewangelisty. Do Bazyliki przylega mały budynek, to dawna prywatna kaplica patriarsza zwana Sancta Sanctorum, w której znajduje się obraz Chrystusa Acheiropoieton, według legendy malować go zaczął św. Łukasz, zaś zakończyli Aniołowie. Prowadzą do niej Święte Schody, po których wchodził Jezus Chrystus do pałacu Poncjusza Piłata. Zostały one przywiezione w IV wieku przez św. Helenę, matkę Cesarza Konstantyna, są okryte drewnianą okładziną i wolno wchodzić po nich tylko na kolanach.

Na placu przed Bazyliką znajduje się jeden z trzynastu największych egipskich obelisków na świecie, początkowo stał przy Circus Maximus, lecz XIII-wieczne władze Kościoła kazały go przenieść przed Bazylikę.
« Ostatnia zmiana: Wtorek, 15 Kwi 2014, 18:02:00 wysłana przez Cesare Francesco de Medici »
(-) Cesare Francesco kardynał de Medici
Wielki Książę Toskanii
Kamerling Stolicy Apostolskiej
Notariusz Patriarszy
Sekretarz Stanu Stolicy Apostolskej
Wielki Inkwizytor